Araç Klima Bozuk İse İlk Kontrol Edilecekler

Yazın ilk sıcak gününde klimayı açtığınızda içeriden ılık hava geliyorsa, sorunun büyüklüğünü kestirmek zor olabilir. İyi haber şu: klima soğutmama sebebi çoğu zaman birkaç basit noktadan birine dayanır ve bunların bir kısmını atölyeye gitmeden kendiniz kontrol edebilirsiniz. Kötü haber ise sistemin basınçlı gaz içermesi, bazı işlemleri kesinlikle ekipmanlı bir servise bırakmayı gerektiriyor. Aşağıda, en kolay kontrolden en teknik olanına doğru ilerleyen bir sıra bulacaksınız. Bu sırayı takip etmek, gereksiz parça değişiminin önüne geçer.

Önce hava akışına mı, soğutmaya mı bakıyorsunuz?

Teşhisin ilk adımı, şikayeti doğru tanımlamak. İki farklı problem sıkça karıştırılır:

• Hava geliyor ama soğuk değil: Fanlar çalışıyor, üfleme gücü normal, fakat sıcaklık düşmüyor. Burada soğutma devresine (gaz, kompresör, kondenser) bakılır.
• Hava akışı zayıf: Kademeyi yükseltseniz de menfezlerden çıkan hava az. Bu tabloda ilk şüpheli kabin filtresi veya kalorifer fanıdır.

Ayrımı yapmak için klimayı en yüksek kademede, iç hava sirkülasyonu açık şekilde çalıştırın ve elinizi orta menfeze tutun. Hava basıncı güçlüyse akış tarafı iyi durumdadır; sorun soğutmada. Akış zayıfsa filtre ve fan tarafına yönelmek gerekir. Kabin filtresi kirlendiğinde hem üfleme düşer hem de içeride rutubetli bir koku oluşur; bu parçanın değişimi genellikle torpido gözü arkasından, el aletiyle yapılabilecek kadar basittir.

Gaz seviyesi ve kaçak ihtimali

Soğutmama şikayetlerinin en yaygın kaynağı soğutucu gaz azlığıdır. Klima kapalı bir devredir; teorik olarak gaz tüketilmez. Yani seviye düşmüşse bir yerden kaçırıyor demektir. Bu nedenle "gaz bastıralım, geçer" yaklaşımı çoğu zaman geçici çözümdür. Servis, dolum öncesinde vakum testi yapıp devrenin basınç tutup tutmadığına bakmalı, gerekirse boya veya elektronik dedektörle kaçak noktasını aramalı.

Kendi başınıza yapabileceğiniz gözlemler:

• Motor bölmesindeki klima borularında ve rekor bağlantılarında yağlı, toz tutmuş lekeler arayın; kaçan gaz beraberinde kompresör yağını da taşır.
• Kondenser (ön tampon arkasındaki ince petek) üzerinde çarpma, taş darbesi veya ezik olup olmadığına bakın.
• Klimayı açtığınızda alçak basınç borusunun soğuyup terlemesi normaldir; hiç sıcaklık değişimi yoksa devrede akış olmuyor olabilir.

Manometreli takım kullanmadan gaz miktarını tahmin etmek mümkün değildir. Piyasada satılan basit dolum kitleri, aşırı doluma yol açarak kompresöre zarar verebildiği için dikkatli kullanılmalıdır. Aşırı gaz da eksik gaz kadar kötü soğutur.

Kompresör devreye giriyor mu?

Kompresör, sistemin kalbidir ve elektromanyetik bir kavrama ile devreye girer. Motor rölantide çalışırken bir yardımcıdan klimayı açıp kapatmasını isteyin, siz de kompresör kasnağını izleyin. Kavrama çekince belirgin bir "klik" sesi duyulur ve göbek dönmeye başlar. Bu olmuyorsa:

• Gaz basıncı çok düştüğü için basınç sensörü kompresörü korumaya alarak devre dışı bırakmış olabilir.
• Klima rölesi veya sigortası arızalı olabilir; sigorta kutusunun kapağındaki şemadan ilgili bölmeyi kontrol edin.
• Kompresörü çeviren kayışın gerginliği ve durumu önemlidir. Çatlamış, parlamış ya da gevşek bir kayış hem verimi düşürür hem de yüksek devirde ıslık sesi yapar.
• Kavrama bobini yanmışsa mekanik olarak sağlam bir kompresör de çalışmaz.

Kompresörden metalik takırtı veya öğütme sesi geliyorsa çalıştırmayı sürdürmeyin; parçalanan metal talaşları devrenin tamamına dağılır ve onarım maliyetini katlar.

Kondenser fanı, hava akışı ve buharlaşma tarafı

Klima, kabinden aldığı ısıyı ön taraftaki kondenser üzerinden dışarı verir. Bu yüzden aracın önünden geçen hava miktarı doğrudan soğutma performansını etkiler. Tipik bir belirti şudur: seyir halinde klima iyi soğutuyor, trafikte durunca ısınıyor. Bu tablo neredeyse her zaman kondenser fanına veya tıkalı peteğe işaret eder.

• Klima açıkken fanın dönmeye başladığını gözle doğrulayın; dönmüyorsa fan motoru, rölesi veya sıcaklık sensörü şüphelidir.
• Kondenser kanatçıklarının arasına sıkışmış yaprak, böcek ve çamuru düşük basınçlı su ile, kanatçıkları ezmeden temizleyin.
• Motor soğutma sistemi zayıfsa klima yükü altında hararet de yükselir; radyatör ve kondenser aynı hava akışını paylaşır.

Kabin tarafında ise evaporatör bulunur. Uzun süre bakımsız kalan evaporatör, üzerinde biriken nem ve tozla birlikte hem kokuya hem de hava akışının azalmasına yol açar. Klimayı yolculuğun sonunda birkaç dakika kapalı tutup fanı açık bırakmak, evaporatörün kurumasına yardım eder ve koku oluşumunu belirgin biçimde azaltır. Ayrıca araç altında park sonrası su damlaması görmek normaldir; bu, tahliye hortumunun çalıştığını gösterir. Hiç su damlamıyorsa hortum tıkanmış ve nem paspas altına sızıyor olabilir.

Kısa teşhis tablosu